Lợi ích của việc áp dụng IFRS tại Việt Nam đang trở thành chủ đề được giới tài chính – kế toán đặc biệt quan tâm, nhất là trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và yêu cầu minh bạch tài chính ngày càng cao. Việc chuyển đổi từ VAS sang IFRS không chỉ giúp doanh nghiệp nâng tầm quản trị và tiếp cận nguồn vốn quốc tế dễ dàng hơn, mà còn là bước tiến tất yếu để chuẩn hóa báo cáo theo thông lệ toàn cầu.
Qua bài viết này, Fintrain sẽ phân tích chi tiết những lợi ích nổi bật, cơ hội và tác động thực tế khi áp dụng IFRS tại Việt Nam, giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn vì sao đây là xu hướng không thể bỏ qua trong giai đoạn hiện nay.
Mục lục
I. Tổng Quan Về IFRS
Tại Việt Nam, Bộ Tài chính đã ban hành Đề án áp dụng IFRS theo ba giai đoạn rõ ràng:
Hiện nay, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam vẫn lập báo cáo tài chính theo VAS (Vietnamese Accounting Standards) – hệ thống chuẩn mực kế toán quốc gia được xây dựng từ đầu những năm 2000. Tuy nhiên, VAS mang tính “tuân thủ” nhiều hơn “nguyên tắc”, chưa phản ánh đầy đủ giá trị hợp lý của tài sản và nợ phải trả. Điều này khiến tính minh bạch, khả năng so sánh và độ tin cậy của báo cáo tài chính còn hạn chế, nhất là khi doanh nghiệp cần huy động vốn quốc tế, niêm yết nước ngoài hay thu hút nhà đầu tư chiến lược.
>>> Xem thêm: Tổng Quan Lộ Trình Áp Dụng IFRS Tại Việt Nam 2025–2030
II. Lợi Ích Của Việc Áp Dụng IFRS Tại Việt Nam
Việc chuyển đổi từ VAS sang IFRS không chỉ là sự thay đổi về kỹ thuật kế toán, mà còn là bước tiến chiến lược giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực quản trị và hội nhập quốc tế. Dưới đây là những lợi ích nổi bật khi áp dụng IFRS trong bối cảnh Việt Nam.
1. Tăng tính minh bạch, tin cậy và nhất quán trong báo cáo tài chính
IFRS hướng đến việc cung cấp thông tin “đầy đủ – đáng tin cậy – dễ hiểu – có khả năng so sánh quốc tế”, giúp báo cáo tài chính phản ánh đúng bản chất kinh tế của giao dịch hơn là hình thức pháp lý. Việc sử dụng nguyên tắc giá trị hợp lý (fair value) giúp thể hiện chính xác hơn giá trị thực tế của tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu.
Nhờ đó, nhà đầu tư, ngân hàng và đối tác có thể đánh giá trung thực hơn về tình hình tài chính và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp, giảm thiểu rủi ro thông tin sai lệch hoặc thiếu minh bạch — yếu tố vốn là điểm yếu trong nhiều doanh nghiệp Việt hiện nay.
2. Nâng cao khả năng so sánh trong nước và quốc tế
IFRS hiện được hơn 140 quốc gia và vùng lãnh thổ áp dụng, trở thành ngôn ngữ tài chính chung của thế giới. Khi doanh nghiệp Việt Nam áp dụng IFRS, các báo cáo tài chính của họ có thể dễ dàng so sánh với các doanh nghiệp quốc tế cùng ngành.
Điều này đặc biệt có lợi cho doanh nghiệp có hoạt động xuyên biên giới, doanh nghiệp FDI, hoặc các tập đoàn có công ty con, chi nhánh ở nước ngoài, giúp quá trình hợp nhất báo cáo, đối chiếu số liệu, niêm yết hoặc phát hành chứng khoán quốc tế trở nên thuận lợi và chuyên nghiệp hơn.
3. Hỗ trợ huy động vốn và thu hút đầu tư quốc tế
Báo cáo tài chính theo IFRS tạo niềm tin lớn hơn cho nhà đầu tư, đặc biệt là các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng, và nhà tài trợ quốc tế. Khi thông tin minh bạch và chuẩn hóa, doanh nghiệp dễ dàng chứng minh năng lực tài chính, giảm chi phí vốn, và tiếp cận các nguồn vốn quốc tế với điều kiện ưu đãi hơn.
Ngoài ra, IFRS còn giúp doanh nghiệp Việt Nam cải thiện khả năng thương thảo hợp đồng, vay vốn hoặc hợp tác chiến lược với đối tác nước ngoài – một lợi thế quan trọng trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế hiện nay.
4. Nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp và trách nhiệm giải trình
IFRS đòi hỏi mức độ công bố thông tin chi tiết và minh bạch cao hơn, qua đó giúp ban lãnh đạo có cái nhìn đầy đủ và chính xác hơn về tình hình tài chính để đưa ra quyết định kịp thời. Đồng thời, việc minh bạch thông tin cũng giúp tăng trách nhiệm giải trình với cổ đông, nhà đầu tư và các bên liên quan.
Hệ thống báo cáo IFRS còn khuyến khích doanh nghiệp tăng cường quản trị rủi ro và kiểm soát nội bộ, góp phần giảm sai sót, gian lận, và nâng cao năng lực điều hành — đặc biệt cần thiết với doanh nghiệp niêm yết hoặc tập đoàn đa quốc gia.
5. Thúc đẩy chuyên môn hóa và chuẩn hóa hệ thống kế toán
Việc áp dụng IFRS là cơ hội để doanh nghiệp tái cấu trúc và nâng cấp hệ thống kế toán – tài chính: từ phần mềm, quy trình ghi nhận, đến năng lực đội ngũ kế toán.
Sự thay đổi này giúp nâng cao trình độ chuyên môn, tạo tiền đề cho việc chuẩn hóa hoạt động theo chuẩn mực quốc tế. Đây cũng là bước đi quan trọng giúp doanh nghiệp Việt sẵn sàng hội nhập, mở rộng hoạt động ra thị trường nước ngoài và xây dựng nền tảng tài chính bền vững, minh bạch, hiện đại hơn.
>>> Xem thêm: IFRS là gì? Tầm quan trọng với doanh nghiệp Việt Nam
III. Doanh Nghiệp Nào Nên Xem Xét Áp Dụng IFRS?
Với những đơn vị có định hướng phát triển dài hạn, quy mô lớn hoặc tham gia sâu vào thị trường vốn, việc sớm chuyển đổi sang IFRS sẽ mang lại lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Dưới đây là các nhóm doanh nghiệp nên chủ động xem xét áp dụng IFRS trong giai đoạn hiện nay:
- Doanh nghiệp niêm yết và công ty đại chúng
Các doanh nghiệp đang niêm yết trên sàn chứng khoán (HOSE, HNX, UPCoM) hoặc có kế hoạch niêm yết trong tương lai là đối tượng cần ưu tiên áp dụng IFRS.
- Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và tập đoàn đa quốc gia
Các doanh nghiệp FDI hoặc doanh nghiệp mẹ/tập đoàn đa quốc gia có công ty con tại Việt Nam thường phải lập báo cáo tài chính hợp nhất theo IFRS để báo cáo về công ty mẹ.
- Doanh nghiệp có chiến lược mở rộng và huy động vốn quốc tế
Những doanh nghiệp có kế hoạch phát hành cổ phiếu, trái phiếu quốc tế, niêm yết trên sàn nước ngoài hoặc vay vốn từ các tổ chức tài chính quốc tế nên sớm chuẩn bị chuyển đổi sang IFRS.
- Doanh nghiệp lớn và tập đoàn trong nước có đủ nguồn lực
Các tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp quy mô lớn có hệ thống quản trị bài bản, doanh thu lớn và tiềm lực tài chính ổn định nên xem việc áp dụng IFRS như một bước đi chiến lược dài hạn.
IV. Những Điều Doanh Nghiệp Cần Lưu Ý Để Tận Dụng Tối Đa Lợi Ích IFRS
Việc áp dụng IFRS không chỉ là thay đổi về chuẩn mực kế toán mà là quá trình chuyển đổi toàn diện liên quan đến con người, hệ thống, quy trình và tư duy quản trị. Để đảm bảo việc triển khai mang lại hiệu quả thực chất và lâu dài, doanh nghiệp cần lưu ý một số điểm trọng yếu sau:
1. Chuẩn bị đội ngũ nhân sự kế toán – kiểm toán có chuyên môn sâu về IFRS
Nhân sự là yếu tố then chốt quyết định thành công của việc áp dụng IFRS. Doanh nghiệp cần đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ kế toán, kiểm toán nội bộ và quản lý tài chính.
Các khóa học chuyên sâu về IFRS, chứng chỉ quốc tế (như ACCA, DipIFR, CPA quốc tế) hoặc hợp tác với đơn vị tư vấn uy tín sẽ giúp nhân viên nắm vững nguyên tắc, kỹ thuật và tư duy theo chuẩn mực quốc tế, từ đó đảm bảo tính chính xác và đồng nhất trong ghi nhận – trình bày báo cáo tài chính.
2. Rà soát và điều chỉnh hệ thống kế toán, phần mềm và quy trình
IFRS yêu cầu hệ thống kế toán phải có khả năng ghi nhận, đo lường, đánh giá và công bố thông tin theo giá trị hợp lý (fair value), điều mà nhiều doanh nghiệp Việt chưa sẵn sàng.
Do đó, cần tiến hành rà soát toàn bộ hệ thống phần mềm kế toán, chính sách kế toán, sơ đồ tài khoản, quy trình ghi nhận dữ liệu và công bố thông tin để đảm bảo phù hợp với yêu cầu mới. Việc đầu tư nâng cấp hạ tầng số và phần mềm ERP tích hợp IFRS sẽ giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, giảm sai sót và tăng khả năng kiểm soát dữ liệu.
3. Xây dựng lộ trình chuyển đổi IFRS rõ ràng và khả thi
Thay vì áp dụng ồ ạt, doanh nghiệp nên xây dựng lộ trình chuyển đổi theo từng giai đoạn, phù hợp với quy mô và năng lực nội bộ.
Trong giai đoạn đầu, có thể áp dụng mô hình “kép”, lập song song báo cáo theo VAS và IFRS để làm quen với hệ thống mới, đồng thời đảm bảo tuân thủ yêu cầu pháp lý trong nước. Khi hệ thống đã ổn định, doanh nghiệp có thể chuyển hoàn toàn sang IFRS, giảm thiểu rủi ro về dữ liệu và sai lệch số liệu.
4. Đảm bảo công bố thông tin đầy đủ, minh bạch và nhất quán
IFRS yêu cầu doanh nghiệp công bố nhiều thông tin hơn VAS, bao gồm các giả định, ước tính, rủi ro và thay đổi chính sách kế toán. Do đó, doanh nghiệp cần chuẩn hóa quy trình công bố thông tin, đảm bảo tính trung thực và kịp thời.
Việc minh bạch hóa dữ liệu không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu của nhà đầu tư, ngân hàng, cơ quan kiểm toán và cổ đông, mà còn củng cố uy tín, tạo niềm tin và nâng cao giá trị thương hiệu doanh nghiệp.
5. Đánh giá chi phí – lợi ích dài hạn của việc áp dụng IFRS
Việc chuyển đổi IFRS đòi hỏi chi phí đầu tư đáng kể cho nhân sự, hệ thống, tư vấn và kiểm toán. Tuy nhiên, lợi ích lâu dài mà doanh nghiệp nhận được – như khả năng huy động vốn quốc tế, tăng cường uy tín, cải thiện quản trị, giảm rủi ro tài chính – hoàn toàn có thể bù đắp chi phí ban đầu.
Vì vậy, doanh nghiệp cần lập kế hoạch tài chính rõ ràng, cân đối chi phí và đánh giá lợi ích theo từng giai đoạn, đảm bảo nguồn lực triển khai hiệu quả và bền vững.
Việc áp dụng IFRS tại Việt Nam không chỉ là bước tiến về kế toán mà còn là chiến lược dài hạn giúp doanh nghiệp khẳng định vị thế trong môi trường kinh tế toàn cầu. Với những phân tích chi tiết được Fintrain chia sẻ, hy vọng các doanh nghiệp, kế toán viên và nhà quản lý sẽ sớm chuẩn bị lộ trình chuyển đổi phù hợp, tận dụng tối đa lợi ích của việc áp dụng IFRS tại Việt Nam để phát triển bền vững trong thời kỳ hội nhập.
>>> Tham khảo: Khóa Học IFRS (CertIFR, DipIFR, Chuyển Đổi VAS Sang IFRS)
Hãy để lại bình luận của bạn tại đây!